Cơm hến xứ Huế

Cơm hến là món ăn dân dã, nghèo mà vẫn sang, đậm đà hương vị. Người dân còn đặt cho nó một cái tên sang trọng là 'Cao lâu cồn' để tôn vinh cái giản dị, mộc mạc, thanh đạm mang đầy chất Huế.

Con hến ngon nhất là hến sống ở cồn. Cồn hến là bãi đất phù sa rộng nổi lên giữa sông Hương quanh năm nước trong vắt, ít phù sa và chất phèn. Đáy sông quanh cồn là một lớp bùn sâu rất thích hợp cho loài hến sinh sôi nảy nở. Người dân chuyên sống bằng nghề xúc hến bán, hàng năm đều làm lễ cúng hến vào tháng bảy trên những con đò có cờ xí đủ màu sắc, có trống đánh rộn ràng, náo nhiệt cả khúc sông.

Để có được bát cơm hến hoàn chỉnh, mang đậm phong cách Huế, người nội trợ phải có đầy đủ các nguyên liệu để chế biến. Nguyên liệu chủ yếu và không thể thiếu đó chính là cơm nguội và hến. Cơm nhất thiết phải là cơm được nấu chín xới ra để nguội. Hến phải là hến được lấy từ sông Hương. Hến không được to quá, cũng không được nhỏ quá. Nếu hến to quá thịt sẽ dai, còn nhỏ quá thì thịt sẽ nát và tanh. Hến được xúc dưới sông lên, ngâm nước gạo, rửa sạch, đem luộc đến lúc vỏ rã, vớt ra, để nước lắng đọng, dùng rổ sàng lọc kỹ lấy thịt hến. Thịt hến được xào với măng khô, một ít miến và chút thịt lợn thái mỏng. Rau sống dành cho món ăn này chủ yếu là hoa chuối và thân cây chuối còn non thái mỏng, mà phải là chuối ngự mới xứng. Bên cạnh đó còn có thêm rau xà lách, rau húng, rau thơm... tất cả đều được thái nhỏ trộn lẫn với nhau tạo nên một đĩa rau sống với nhiều màu sắc rất bắt mắt.

Tô nước hến là sự tổng hòa của một bức tranh nhiều màu sắc: lam đục của nước hến, đỏ tía của rau hoa chuối thái vụn, vàng đậm của miếng tóp mỡ nổi lên trên, thêm vào màu trắng của vài thìa cơm nhỏ. Gia vị ăn với cơm hến thường khá phong phú: khế chua, rau thơm, bạc hà, nước mắm tỏi hành, muối vừng, ớt... Cơm hến rất đặc biệt, cơm và gia vị đều nguội, duy chỉ có nước luôn nóng sốt giữ cho bát cơm hến thơm ngon mà nồng ấm.

(Nguồn: Lifestye)