1900 1839
Cước 1000đ/phút
EN

Du xuân lễ hội Gầu Tào

Có một năm, chán chường với không khí Tết của đô thị, tôi… bỏ phố về rừng: về Hà Giang. Tại đây, tôi được trải nghiệm lễ hội Gầu Tào của người Mông ở Hà Giang. Đây là một trong những ngày Tết đáng nhớ nhất trong cuộc đời tôi.

  20/01/2020 13:25
Khi ngỏ ý với anh bạn người địa phương, rằng tôi muốn trải nghiệm lễ hội Gầu Tào (như một người Mông), anh bảo: vậy thì hãy đến Hà Giang trong khoảng từ mồng Một đến Rằm tháng Giêng. Bởi đây là lúc lễ hội Gầu Tào diễn ra. 

Lịch sử dân tộc và điều kiện sống đã sản sinh ra nền văn hoá truyền thống Mông mang đậm dấu ấn miền núi cao vừa khắc nghiệt vừa trữ tình. Trong đó, Gầu Tào là lễ hội lớn nhất và có quy mô cộng đồng duy nhất của người Mông, nó gắn liền với niềm tin về sự ấm no, hạnh phúc. 

Theo truyền thuyết dân gian, trước đây những cặp vợ chồng người Mông nào lấy nhau nhiều năm chưa sinh được con cái, mà muốn sinh được người con như ý muốn, thì người chồng sẽ lên một quả đồi nào đó cầu xin thầy đồi, thần núi “xanh hấu tào, xanh hấu pề” phù hộ gia đình sinh được con trai. Sau một thời gian về nhà mà người vợ mang thai, sinh được người con như ý muốn thì gia đình sẽ tổ chức Lễ hội Gầu Tào như đã hứa với các vị thần. Họ mời anh em, họ hàng, bà con người Mông đến chia vui và tạ ơn các vị thần đã giúp đỡ.

Ngày nay, Gầu Tào được tổ chức vào mùa xuân hay những dịp nông nhàn do gia đình hay một làng chủ trì và được tổ chức trên bãi đất rộng quanh làng, hay một nương ngô đã thu hoạch xong. Trước ngày hội trưởng bản thông báo cho các hộ gia đình trong bản biết và thông báo cho nhiều người khác cùng sống trong khu vực đến tham gia ngày hội. Nếu hội tổ chức 3 năm liền thì mỗi năm tổ chức 3 ngày liền, hội làm gộp một năm sẽ tổ chức vào 9 ngày. Lễ hội Gầu Tào gồm 2 phần: lễ và hội. 

Phần lễ long trọng

Cây nêu luôn là biểu tượng chính trong lễ hội Gầu Tào của người Mông. Vì thế, khi chặt cây, người chủ cúng hoặc chủ nhà phải thắp hương cầu khấn các vị thần để xin chặt cây sau đó mới được chặt. Khi chặt không được cây đổ xuống đất, hướng của ngọn cây phải ngả về hướng Đông, trên đường khiêng về đem đi chôn cũng không được đặt cây xuống đất hoặc người khác bước qua.

Người Mông ở Hà Giang dựng ba cây nêu tượng trưng cho ba chiếc cột chống trời. Ngọn của cây nêu bao giờ cũng phải quay về hướng Đông với quan niệm hướng của sự sinh sôi, nảy nở. Trên thân cây nêu, người Mông thường treo một miếng vải chàm màu đen hoặc đỏ, một chút rượu, một túm ngô hoặc thóc, một sâu tiền bạc. Dưới gốc cây nêu họ đặt một chum rượu to để mời anh em về dự lễ hội.
 
Vào lễ, gia chủ chuẩn bị một mâm cúng gồm 1 chiếc đầu lợn, 1 đôi gà trống mái đều được luộc chín; cùng với một bát cơm, quả trứng, đĩa xôi, một bó lúa, một bó bắp ngô và chút hương, giấy bản để tạ ơn trời đất, thần linh đã cho gia đình, làng bản mạnh khỏe, hạnh phúc, mùa màng bội thu. 

Khi gia chủ hoặc thầy mo, trưởng bản làm những thủ tục lễ bái, tất cả bà con trong bản đều đến tập trung đông đủ. Sau khi làm lễ tạ ơn trời đất, thần linh xong, người dân trong bản mới tổ chức ăn uống, chúc tụng nhau. Những người Mông tôi gặp trong lễ bảo rằng, thông thường năm đầu là phải một con lợn, đến năm thứ hai phải mổ ba con, đến năm cuối cùng phải mổ 5 con hoặc mổ một con bò. 

Phần hội náo nhiệt

Trong lễ hội Gầu Tào thì phần hội là vui nhất với rất nhiều trò chơi dân gian hấp dẫn, tiêu biểu như: đánh yến, đánh sảng, đánh cù, đấu võ, đua ngựa, bắn nỏ, múa khèn, thổi sáo, chọi chim, chọi gà, thi hát đối giao duyên.... 

Hội thi hấp dẫn nhất và cũng là nơi để các chàng trai Mông trổ tài múa khèn. Trong phần thi này, những người tham gia phải thực sự tài năng, vì phải vừa thổi khèn, vừa làm các động tác như: lộn, quay tròn, đá chân trồng chuối, nhảy lên cọc và đặc biệt là động tác múa khèn chống đầu lên đòn gánh bắc ngang chảo thắng cố đang sôi sùng sục.
 
Lôi cuốn nhất và cũng thu hút nhiều người tham gia nhất trong lễ hội Gầu Tào là thi hát đáp, hát ống. Ở phần thi này, chủ yếu là nam, nữ thanh niên người Mông hát đối đáp cho đến khi có người thua cuộc mới thôi. Nếu người nào thua thì sẽ phải có quà cho người thắng cuộc, quà thường là một cây sáo, cây khèn, đàn môi hay cũng chỉ là một chiếc khăn tay. 

Lễ hội thường kéo dài từ 3 đến 5 ngày rồi kết thúc. Mọi người lại trở về với cuộc sống sống đời thường, nhưng dư âm của lễ hội vẫn còn vang vọng mãi trong tâm tưởng của những người tham gia. Họ chia tay nhau trong sự luyến tiếc, nghẹn ngào gửi vào lời bát hát, vào chén rượu mặn nồng và thầm hẹn gặp lại vào mùa lễ hội năm sau.
loading
Các tin khác

Chu du Châu Á, hành hương viếng chùa đầu năm

Châu Á sở hữu nhiều ngôi đền, chùa cổ gắn liền với di tích lịch sử và là điểm du lịch hút nhiều du k ...

  10/01/2020 17:54

Ngàn hoa khoe sắc trên đỉnh Bà Nà trong ngày Tết

Những ngày đầu xuân, nét đẹp cổ kính của ngôi làng Pháp tại Bà Nà Hills ngày càng hiện rõ nét hơn ba ...

  07/01/2020 13:53

Gợi ý 5 hành trình đón Tết Nguyên đán cùng gia đình

Vui chơi tại các công viên giải trí, trải nghiệm mùa đông tuyết trắng tại các nước Đông Bắc Á hay ch ...

  04/01/2020 15:24

Tết Festival 2020: Nơi giới trẻ Sài Gòn 'trở về với tuổi thơ'

Diễn ra từ ngày 03/01 – 05/01/2020 tại công viên Lê Văn Tám (TP.HCM), Tết Festival mang đến những ho ...

  30/12/2019 17:22

Tết Festival 2020: Vui Chơi Tết, Săn Tour 'chất phết'

Từ ngày 3/1 đến ngày 5/1/2020, tại công viên Lê Văn Tám (TP.HCM) , sẽ diễn ra Lễ hội Tết Việt - lần ...

  26/12/2019 17:32

Giới trẻ Sài Thành trải nghiệm Tết xưa ở đâu?

Hòa cùng với sự phát triển của xã hội, Tết cổ truyền ngày ít nhiều đã có những thay đổi đáng kể. Thế ...

  26/12/2019 16:41
pin