Câu chuyện cuối năm

TẢN MẠN 1: SÀI GÒN 18 ĐỘ

Lâu lắm rồi, hình như từ năm 1975 hay 1976 gì đó, “Sài Gòn” mới lạnh như vậy. Bình thường các năm trời mát khoảng 22-24 độ vào mỗi khi sáng sớm hay đêm muộn thì cũng đã làm cho người Sài Gòn thích thú, tranh thủ xông xênh thời trang mùa đông đón chào mùa giáng sinh. Năm nay thì khác, cái lạnh cảm nhận thật rõ ràng khi người Sài Gòn chợt thấy trong nhà bật máy lạnh nhưng lại “ấm” hơn ngoài đường với cái lạnh 18 độ! Người Sài Gòn như chợt đẹp hẳn ra và mọi người lại muốn đổ ra đường đông hơn. Đường phố tấp nập từ sáng sớm đến hơn nửa đêm với những dòng người “chảy” bất tận. Có anh bạn ngoài Hà Nội vào cắc cớ hỏi tôi: Người Sài Gòn đang đi đâu mà đông thế, vội vàng thế? Đích cuối cùng của dòng người tưởng như bất tận ấy ở đâu? Quả thực là một câu hỏi khó trả lời.

Sài Gòn 18 độ, tiết trời tuyệt đẹp. Cái lạnh nhẹ nhàng len lỏi khắp thành phố làm cho những vệt nắng chợt như vàng hơn, màu vàng óng mật ong của mùa thu Hà Nội mà lâu lắm rồi, ngay tại Hà Nội cũng khó gặp, để cứ mỗi chiều, cái nắng vàng cứ tắt lịm dần chỉ còn lại ánh hào quang nhuộm vàng những đám mây trắng xám đang mỗi lúc một nhiều hơn, lưu luyến trên những con phố đang dần rực lên ánh đèn trang trí đủ mọi màu sắc nhấp nháy, hắt bóng vào những đôi mắt như đang cười, lấp lánh niềm vui. Sài Gòn nay trang trí từ khá sớm, các con đường trung tâm đều được chăng đèn với những hình khối cách điệu khác nhau. Năm ngoái lá hình cô gái đang che nghiêng nón duyên dáng. Năm nay là những hình cách điệu hình người đang cầm tay nhau. Mọi người đều chung một ước ao: Giá thời tiết Tết mà thế này… Cứ nghĩ đến cái nắng nóng nực ngày mùng Một Tết mà ngao ngán. Thôi cứ tận hưởng trong mức tối đa có thể thời tiết tuyệt diệu của Sài Gòn 18 độ vào lúc này.

TẢN MẠN 2 

Người khách thứ 4 triệu mà Du lịch TP.HCM đón cuối năm là một người khách Nhật. Thị trường Nhật năm nay có vẻ sút giảm hơn so với các năm trước. Đây là thị trường có lượng khách đến và chi tiêu cao trong các năm trước. Tuy nhiên trong các năm gần đây, thì lượng khách từ thị trường này cứ ngày một giảm dần. Mang thắc mắc hỏi Ông Hirotake Ohata, Chủ tịch Indochina Tourist Forum, một tổ chức liên kết bao gồm tất cả các hãng du lịch đang đưa khách vào các nước trong khu vực, Ông nói đại ý có mấy nguyên nhân làm khách du lịch Nhật đến Việt Nam giảm sút: Một là kinh tế Nhật mấy năm gần đây không tốt lắm nên cũng ảnh hưởng đến nhu cầu người dân, cái này là “bệnh” của toàn thế giới rồi, tuy nhiên người dân Nhật vẫn chọn đi du lịch nước ngoài nhưng kén chọn hơn. Hai là sản phẩm du lịch Việt Nam đưa vào thị trường Nhật đang trở nên đơn điệu, không có điểm mới, hơn nữa giá bán tour của thị trường Việt Nam so với các nước trong khu vực lại đang cao hơn từ 30-40%. Ba là công tác quảng bá của Việt Nam vào thị trường Nhật chưa tốt. Cụ thể là các chiến dịch quảng bá đã không nhiều lại không có kế hoạch cụ thể trước hàng năm và không tạo ra sự liên kết với  các tổ chức và hãng du lịch của Nhật đang đưa khách vào Việt Nam (cái này có vẻ đúng) trong khi các nước khác họ tổ chức thường xuyên các hoạt động quảng bá (lại quảng bá) hình ảnh của họ và  được cập nhật các điểm đến mới và nổi trội liên tục. Ngay như Festival Huế dự kiến sẽ được tổ chức rất lớn vào năm 2014 nhưng ở thị trường Nhật không mấy người biết (?). Bốn là tình hình an ninh cho du khách chưa được cải thiện (có lẽ ông này nói theo kiểu khéo) nên báo chí chuyên ngành du lịch của Nhật thường xuyên khuyến cáo du khách cần cẩn thận khi di chuyển, đi lại ở Việt Nam, gây ra thêm tâm lý e ngại cho du khách. Chính vì lẽ đó, các hãng của Nhật đều chuyển hướng đưa khách đến các thị trường “dễ” hơn (lại nói theo kiểu… khéo nữa).

TẢN MẠN 3

Do công việc, tôi thường xuyên phải di chuyển nhiều nơi. Trong cái se lạnh nhẹ nhàng của một buổi sáng cuối năm tại sân bay Nha Trang bên ly cà phê thơm nức cùng mấy người đồng nghiệp chờ chuyến bay về lại Sài Gòn (sân bay Cam Ranh mới đi vào hoạt động vài năm gần đây nhưng thật sự trở thành điểm đến ưa thích của các hãng Hàng không Nga). Tò mò, tôi quan sát những người Nga đang ngồi thành một nhóm khoảng 10 người bên cạnh. Họ còn rất trẻ và mặc đồng phục của của một hãng Hàng không Nga đang đưa khách vào Việt Nam khá đông hiện nay.  Họ cười nói ồn ào rất vui vẻ, hình như tiếng Nga mà tôi đã học xa xưa để bắt chuyện với một cô gái trông như học sinh cấp 3 (tôi dám chắc như vậy). Cô gái ngồi có vẻ hơi tách xa và không nói chuyện nhiều như những bạn đồng nghiệp khác và hơi miễn cưỡng khi phải trả lời tôi bởi có lẽ vốn tiếng Nga của tôi chưa “ngon”, mà cô gái lại không biết tiếng Anh. Chắp nối qua lại thì tôi hiểu cô đang ngồi chờ đón khách chuyến bay Charter sắp tới. Cô đã ở Việt Nam 5 tháng và sẽ ở thêm vài năm nữa. Cô rất thích Nha Trang. Theo cô, ở đây khí hậu tuyệt vời và cô lại có thu nhập cao hơn ở Nga. Cô hơi mệt do tối hôm qua đi chơi về trễ với nhóm khách hôm nay về nước. Lương tạm ổn, ở thì hãng thuê cho ở chung. Câu chuyện dang dở thì máy bay đáp xuống, đây là chuyến bay thuê bao trực tiếp từ Nga sang, tôi chào tạm biệt cô gái Nga xinh xắn dễ thương và hỏi những người bạn đồng nghiệp tại Nha Trang có khoảng 3-4 hãng lữ hành của Nga hoạt động. Hầu hết họ đều đưa nhân viên từ Nga sang trực tiếp đón khách và điều hành. Để chủ động trong cả năm, họ thường thuê bao trọn gói và trả tiền trước (dĩ nhiên giá thấp) một lượng lớn phòng của một vài khách sạn, ô tô vận chuyển cũng vậy. Nhà hàng, quá bar thì không cần bàn vì họ có thể tự tổ chức. Trong cái không khí phấn chấn khi thấy dòng khách Nga đang tỏa ra từ cửa đến, tiếng Nga gọi nhau í ới và chuyện trò rôm rả, một câu hỏi chợt thoáng qua: Vậy lợi nhuận từ những khách này ở đâu nhỉ và những hướng dẫn viên người nước ngoài này hàng ngày thuyết minh gì về Việt Nam cho khách của mình? Tôi cố kiếm câu trả lời nhưng khó quá…

TẢN MẠN 4

Giờ thì trong làng Du lịch ai cũng cố tránh từ “Travel line” giống như ngành Giải phẫu thẩm mỹ tránh từ “Cát Tường” vậy! Nghĩ cũng tội nghiệp cho 2 cụm từ này, mặc dù cách gọi cũng như nghĩa của nó rất hay. Vì vậy, có một dạo, rất nhiều người trong 2 ngành này muốn “gắn” nó vào ngành mình, nhưng nay thì cố phủi ra thật nhanh, thậm chí nếu có tên hơi giống một chút là phải thanh minh liền, kiểu như: “Em là travelink chứ không phải là line…”. Trong khi vấn đề chính không phải chỉ là cái tên mà nó lại nằm ở cái “được cho phép làm” theo quy định của luật pháp và đạo đức của người kinh doanh!

Cũng mấy ngày trước, một tờ báo có lượng độc giả khá lớn đăng bài về một dạng kinh doanh du lịch “ngược” từ các công ty du lịch liên doanh với nước ngoài, với lý do nhằm mục đích thúc đẩy và gia tăng lượng khách từ thị trường X-Y-Z vào Việt Nam hết sức chính đáng, cần khuyến khích! Một công ty liên doanh du lịch giữa hai bên được các cơ quan chức năng cấp phép cho thành lập với rất nhiều ưu đãi khác nhau mà một công ty trong nước có mơ cũng không bao giờ có. Tuy nhiên, sau một thời gian kinh doanh, vào một ngày đẹp trời bỗng thấy các công ty liên daonh này không hề có ghi là chỉ được làm… Inbound thôi, luật không thì mặc nhiên “ok” rồi. Vậy chứ những ưu đãi miễn giảm thuế các loại… là nhằm mục đích gì??? Và mục đích anh được thành lập ban đầu là gì??? Lại không thấy ai nhắc đến khi biện minh cho hành động của các công ty liên doanh này.

Vui hơn nữa, một vài công ty  liên doanh du lịch gần đây tuyên bố… giải thể. Mọi người chưa hết ngạc nhiên thì đã ngay lập tức một công ty khác có tên y chang nhưng là công ty 100% vốn các cá nhân làm trong công ty này trước đây xuất hiện. Chiêu “Kim thiền thoát xác” này đáng được gọi là sư phụ. Còn việc các công ty Việt Nam 100% bỗng nhiên có tên trùng với các công ty du lịch của nước ngoài không những không bị khiếu nại về “vi phạm thương hiệu” mà còn được hãng vi phạm… gửi khách cho phục vụ nữa (?) đã là chuyện “thường ngày ở làng”… !

TẢN MẠN 5

Hình như cứ chu kỳ 3 năm là du lịch Thái Lan gặp đại họa. Và biểu tình có thể được coi là “đặc sản” của Thái Lan. Năm 2010 vừa hết lụt thì tiếp đến biểu tình chiếm sân bay. Năm 2013 biểu tình cũng diễn ra rầm rộ (nhưng chưa chiếm sân bay). Còn thời điểm trong tháng 11 và 12 cả Bangkok chìm trong biển người màu vàng thổi còi toe toe và gào thét đinh tai nhức óc. Các công ty du lịch của Việt Nam nhìn nhau ngao ngán. Cứ cái đà này thì đợt kinh doanh cao điểm Tết Nguyên đán coi như thị trường Thái Lan… hy sinh, và thầm ao ước tình hình Thái Lan sẽ ổn định như… Việt Nam. Với tình hình chính trị ổn định, ngành du lịch Việt Nam đã vượt qua những khó khăn của nền kinh tế khủng hoảng trong và ngoài nước để đạt đến ngưỡng 7,5 triệu khách du lịch đến Việt Nam trong năm 2013. Vượt 10,3 % so với năm 2012 (22,35 triệu), và nếu so với năm 2010 (15,9 triệu) thì tăng đến 168%.

Ở đây, nếu xét theo tỷ trọng phát triển thì năm 2013 chúng ta có tỷ trọng phát triển cao hơn Thái Lan, nhưng nếu xét theo chu kỳ 2010-2013 thì Thái Lan lại có tốc độ phát triển tốt hơn. Đó là chúng ta chưa bàn đến con số tuyệt đối (7,5 triệu 2013 của chúng ta vẫn chưa bằng 50% lượng khách du lịch năm 2010 của Thái Lan). Xét về tỷ trọng khoảng cách thì Thái Lan đang cao hơn chúng ta từ 3,18 (2010) đã tăng lên 3,6 lần (2013). Có lẽ nguy cơ tụt hậu của nền kinh tế Việt Nam mà cố Thủ tướng Võ Văn Kiệt từng cảnh báo thì ngành Du lịch chúng ta cũng cần lưu ý.

Dẫu biết rằng, mọi sự so sánh đều là khập khiễng, nhưng có một điều mà chúng ta đều cảm nhận được đó là Thái Lan có một chiến lược tiếp thị quảng bá du lịch hết sức chuyên nghiệp và hiệu quả. Một bộ máy kinh doanh du lịch được tổ chức liên kết và hỗ trợ lẫn nhau, một chính sách quản lý thị trường du lịch cởi mở, năng động nhưng cũng rất chặt chẽ. Nếu bình tâm nghiên cứu, hẳn chúng ta cũng sẽ rút ra được nhiều kinh nghiệm quý giá, góp phần rút ngắn khoảng cách giữa chúng ta với các nước trong khu vực. Mong thay – Ngựa hay 14.

Những ngày cuối năm Tỵ - Đầu năm Ngọ

(Nguồn: Báo Du lịch)