Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Du lịch Vietravel: Từ “bão” xăng dầu, du lịch Việt Nam cần chuyển từ ứng phó ngắn hạn sang tái cấu trúc tăng trưởng

Theo Vietravel, điều đáng lưu ý là ngành du lịch đang không chỉ đối mặt với áp lực tăng giá nhiên liệu, mà còn chịu tác động cộng hưởng từ tỷ giá, kéo theo biến động chi phí vận hành hàng không, giá vé và giá tour. Trong tham luận tại tọa đàm, Vietravel nhìn nhận đây là một “cú sốc kép” làm thay đổi không chỉ mặt bằng chi phí, mà cả hành vi tiêu dùng, cấu trúc lợi nhuận và tốc độ phục hồi của thị trường. Tuy nhiên, từ góc nhìn của doanh nghiệp, khủng hoảng không chỉ là rủi ro; trong những thời điểm biến động lớn, nó cũng là phép thử để nhận diện doanh nghiệp nào đủ năng lực tái cấu trúc, đủ tốc độ thích nghi và đủ tầm nhìn để bứt lên.

Một trong những điểm nhấn đáng chú ý trong phần phát biểu của Ông Nguyễn Quốc Kỳ là cách tiếp cận khác với tâm lý phòng thủ thường thấy trên thị trường. Thay vì chỉ tập trung vào câu chuyện giá tour sẽ tăng bao nhiêu hay doanh nghiệp sẽ phải co hẹp ra sao, ông cho rằng điều đáng lo nhất lúc này không nằm ở chi phí tăng, mà ở nguy cơ đánh mất cơ hội đón dòng khách đang tái phân bổ trong khu vực. Trong bối cảnh châu Á ngày càng trở thành trung tâm mới của dòng chảy du lịch toàn cầu, Việt Nam đang đứng trước một “cửa sổ cơ hội” quan trọng để gia tăng sức hút nếu biết hành động đủ nhanh, đủ trúng và đủ đồng bộ.
 
Chia sẻ tại tọa đàm, ông Nguyễn Quốc Kỳ - Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Du lịch Vietravel nhấn mạnh: “Điều tôi lo nhất lúc này không phải giá vé máy bay sẽ tăng lên bao nhiêu hay giá tour còn chịu được tới bao giờ, mà là chúng ta có thể đánh mất một cơ hội rất lớn nếu không hành động kịp thời. Khi dòng khách quốc tế đang tái dịch chuyển trong khu vực, Việt Nam không thể chỉ dừng ở lợi thế an toàn hay chi phí hợp lý, mà phải nhanh chóng biến lợi thế đó thành năng lực cạnh tranh thực sự bằng chính sách, bằng liên kết và bằng một cấu trúc thị trường đủ linh hoạt.”

Từ thực tế thị trường, Vietravel cho rằng nhu cầu du lịch không biến mất trong giai đoạn chi phí leo thang, nhưng đang dịch chuyển rất rõ về cấu trúc. Khách hàng trở nên nhạy cảm hơn với giá, rút ngắn thời gian chuyến đi, ưu tiên các điểm đến gần, quyết định sát ngày hơn và linh hoạt hơn trong cách mua dịch vụ. Điều đó cho thấy ngành du lịch không bước vào một chu kỳ suy giảm tuyệt đối của cầu, mà bước vào một chu kỳ dịch chuyển cấu trúc cầu. Đây cũng là lý do doanh nghiệp du lịch không thể tiếp tục vận hành bằng tư duy sản phẩm cũ, mà phải cơ cấu lại danh mục tour, phương thức định giá và hệ thống bán hàng để thích ứng với thị trường mới.

Ở tầng chiến lược, Vietravel nhấn mạnh biến động xăng dầu đang thúc đẩy quá trình tái cấu trúc lại chuỗi giá trị du lịch. Nếu trước đây lợi nhuận được phân bổ tương đối cân bằng giữa hãng hàng không, lữ hành, khách sạn và các kênh phân phối, thì trong bối cảnh hiện nay, lợi nhuận đang có xu hướng dịch chuyển mạnh về phía các chủ thể kiểm soát khách hàng và dữ liệu khách hàng. Với doanh nghiệp lữ hành, đây là một cảnh báo chiến lược: nếu chỉ tiếp tục đóng vai trò trung gian bán tour truyền thống, biên lợi nhuận sẽ ngày càng bị bào mòn; ngược lại, doanh nghiệp muốn phát triển bền vững buộc phải chuyển sang quản trị danh mục sản phẩm, biên lợi nhuận và tệp khách hàng trên nền tảng dữ liệu.

Từ góc nhìn của Vietravel, bài toán vượt khủng hoảng vì thế không thể chỉ giải bằng giảm giá hay khuyến mại ngắn hạn. Trong ngắn hạn, điều quan trọng là giữ nhịp thị trường bằng cơ chế chi phí minh bạch, tái cơ cấu sản phẩm phù hợp hơn với xu hướng đi gần – đi ngắn, đồng thời hình thành các liên minh kích cầu có chọn lọc giữa Nhà nước, địa phương, hãng hàng không, doanh nghiệp lữ hành, khách sạn và điểm đến. Quan trọng hơn, thị trường cần những gói giá trị tốt hơn, chứ không đơn thuần chỉ là những gói rẻ hơn.

Xa hơn, Vietravel cho rằng du lịch Việt Nam chỉ có thể vượt qua giai đoạn biến động hiện nay một cách căn cơ nếu chấp nhận thay đổi mô hình tăng trưởng. Đó là chuyển từ vận hành rời rạc sang điều hành theo chuỗi và theo dữ liệu; giảm lệ thuộc tuyệt đối vào hàng không bằng cách phát triển mạnh hơn các sản phẩm đa phương thức như đường sắt du lịch, đường bộ cao cấp, cụm điểm đến vùng ngắn, caravan, du lịch sông nước, du lịch đêm và hệ sinh thái “đi gần nhưng tiêu nhiều”; đồng thời tái định vị tăng trưởng theo hướng giá trị nhiều hơn số lượng, gia tăng tỷ trọng của các nhóm khách chi tiêu cao, khách ở lâu, khách MICE thực chất và khách trải nghiệm chuyên sâu.

“Biến động xăng dầu lần này không chỉ là một đợt áp lực chi phí, mà là lời nhắc rất rõ rằng mô hình tăng trưởng cũ của du lịch và hàng không Việt Nam cần được nâng cấp. Nếu chỉ tập trung xử lý phần ngọn, chúng ta sẽ tiếp tục bị động trước các cú sốc lặp lại. Nhưng nếu coi đây là thời điểm để tái cấu trúc theo hướng dữ liệu hơn, linh hoạt hơn và giá trị hơn, du lịch Việt Nam hoàn toàn có thể biến thách thức thành điểm bẻ lái cho một chu kỳ phát triển hiệu quả hơn.” – ông Nguyễn Quốc Kỳ chia sẻ.

Thông qua tọa đàm, Vietravel tiếp tục khẳng định quan điểm: trong giai đoạn biến động cao, vai trò của doanh nghiệp lữ hành không chỉ là tổ chức tour hay ứng phó chi phí trước mắt, mà còn là chủ động góp tiếng nói từ thị trường, thúc đẩy liên kết chuỗi và cùng ngành du lịch tìm ra hướng tăng trưởng mới. Với Vietravel, vượt qua khủng hoảng không đơn thuần là giữ được đà trong ngắn hạn, mà là tận dụng chính sức ép hiện tại để tái định hình năng lực cạnh tranh, từ đó góp phần đưa du lịch Việt Nam bước sang một giai đoạn phát triển sâu hơn, bền vững hơn và có giá trị hơn.