Lần đầu dựng tượng đồng Tả quân Lê Văn Duyệt

Tượng là tác phẩm của nhà điêu khắc Phạm Văn Hạng, nặng 3 tấn, cao 3 mét, đúc tại Huế, sẽ được đặt tại chính điện (ảnh). Tượng do Tạp chí Xưa & Nay (Hội Khoa học lịch sử VN) tặng cho Lăng Ông, nằm trong chương trình "Mỗi người một giọt đồng đúc tượng danh nhân".

Ông Nguyễn Hạnh - Phó Tổng Biên tập Tạp chí "Xưa và Nay" - cho biết: "Năm 2000, Tạp chí "Xưa và Nay" tổ chức toạ đàm "Lê Văn Duyệt với vùng đất Gia Định Thành". Trong toạ đàm, có những ý kiến đánh giá khác nhau về Lê Văn Duyệt, nhưng đều đồng thuận với ý kiến của nguyên Thủ tướng Võ Văn Kiệt: "Nếu những vấn đề được nêu trong toạ đàm là đúng thì không có gì để bàn cãi. Lê Văn Duyệt là người yêu nước. Không lý gì một người thương dân mà không yêu nước".
 
Sau toạ đàm, ấn phẩm "Lê Văn Duyệt với vùng đất Nam Bộ" được dư luận quan tâm rộng rãi. Ngày 25.12.2007, Cục Di sản Văn hoá đã có văn bản chấp thuận việc đúc tượng tả quân.

Theo sử sách: Lê Văn Duyệt (1764-1832) là công thần trụ cột của nhà Nguyễn, theo tòng chúa Nguyễn Phúc Ánh từ năm 17 tuổi, có khả năng về quân sự, chính trị, ngoại giao, là vị quan cai trị nghiêm khắc, thanh liêm.

Ông làm Tổng trấn thành Gia Định hai thời kỳ: 1813-1816 (triều vua Gia Long) và 1820-1831 (đời vua Minh Mạng); được người dân kính phục gọi là ông Lớn Thượng, các nước lân cận gọi ông là cọp gấm Đồng Nai. Ông có nhiều đóng góp cho việc xây dựng, mở mang bờ cõi Nam Bộ. Ông mất ngày 1.8 năm Nhâm Thìn 1832.

Sách "Đại Nam Thực Lục" cho biết, vua Minh Mạng đã truy tặng ông là Tả vận công thần, đặc tiến Tráng Võ Tướng quân, Tả quân Đô thống phủ. Nơi thờ cúng ông được gọi là Lăng Ông Bà Chiểu.

"Khắp vùng Sài Gòn - Gia Định, khó tìm thấy một nơi thờ cúng nào có khuôn viên rộng đẹp như Lăng Ông Bà Chiểu - ông Nguyễn Hạnh nói - năm 1832, lăng chỉ là một miếu nhỏ kế bên ngôi mộ của tả quân.

Thời vua Tự Đức, lăng được xây lại lớn hơn. Lần trùng tu và nới rộng đáng kể nhất là vào năm 1922 và 1937 do chính Pages - Toàn quyền Pháp và Berland - Tỉnh trưởng Gia Định khởi xướng.

Năm 1973, lăng được bổ sung chính điện theo bản vẽ của KTS người Ấn Độ, Mohamed Hamin. Tuy kiến trúc lăng gồm nhiều phong cách, nhưng về tổng thể tương đối hài hoà. Trong khuôn viên cây xanh, lăng có một giá trị cảnh quan đáng kể.

Lăng Ông là nơi người Sài Gòn tới sinh hoạt tín ngưỡng, văn hoá. Việc đúc tượng đồng Lê Văn Duyệt đáp ứng sự mong đợi của nhiều người dân Sài Gòn khi hành hương đến viếng lăng và có ý nghĩa hơn khi năm 2008- vùng đất Sài Gòn - Gia Định tròn 310 tuổi".
(Nguồn: báo Lao Động)