Công bố bộ sử thi lớn nhất Việt Nam

Đây là kết quả của dự án điều tra, sưu tầm, bảo quản, biên dịch và xuất bản kho tàng sử thi Tây Nguyên mà Chính phủ đã giao cho Viện KHXH Việt Nam chủ trì, tiến hành từ năm 2001 đến nay với kinh phí hơn 17 tỷ đồng.

Trong số 75 tác phẩm, sử thi của dân tộc Bana và M’Nông chiếm số lượng lớn với con số lần lượt là 30 và 26 tác phẩm, dân tộc Êđê có 10 tác phẩm, còn lại là của các dân tộc Xêđăng, Raglai, Chăm... Các tác phẩm này được tập hợp trong 62 tập sách với hơn 60.000 trang in.

Sau cuốn sách Bài ca Đam San (của L.Sabatier) được xuất bản tại Pháp từ năm 1927, đây là lần đầu tiên sử thi Tây Nguyên được công bố một cách có hệ thống, in song ngữ, kèm chân dung nghệ nhân hát kể.

Tuy nhiên, đây chưa phải là toàn bộ kết quả của dự án nói trên, bởi còn đến hơn 700 sử thi khác đã sưu tầm đang còn chờ phiên âm, dịch nghĩa chưa thể công bố. Ban điều hành dự án cho biết còn một bước nữa để đưa sử thi trở lại với cộng đồng bằng cách in các tập sách nhỏ gọn bằng tiếng dân tộc.

Sử thi (còn gọi trường ca) là hình thức hát-kể-diễn phản ánh cuộc sống con người thời thị tộc, gắn liền với tên tuổi những vị anh hùng huyền thoại của buôn làng Tây Nguyên. Trong khi các loại sử thi trên thế giới đã mất đi, điểm đặc biệt của sử thi Tây Nguyên là nó vẫn đang tồn tại trong đời sống của đồng bào dân tộc hiện nay. Đam San (Êđê) là sử thi được thế giới biết đến nhiều nhất, còn Ot Nrông (M’Nông) là sử thi dài hạng nhất thế giới với 30.000 câu.

Sử thi Tây Nguyên đã được Việt Nam đưa vào danh mục đề nghị UNESCO công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể và truyền khẩu của nhân loại.

(Nguồn báo Vietnamnet)